İnnellezine Ne Demek? Herkesin Konuştuğu Ama Kimsenin Anlamadığı Kelime
Bir sabah, İzmir’in o hafif rüzgârı eşliğinde kahvemi yudumlarken, kafamda dönüp duran tek bir soru vardı: İnnellezine ne demek? Bir arkadaşım geçen akşam bir grup sohbetinde bunu söyledi ve ne olduğunu tam olarak çözemedim. Ama tabii, o anda da kimse “Ya ne demek o?” diyemezdi. İnsanlar bazen öyle kelimeler kullanır ki, ne demek olduğunu bilmesek de, herkesin bildiği bir kelimeymiş gibi davranmak zorunda hissederiz kendimizi. Ben de öyle yaptım, ne de olsa ben de o “kelimeyi anlamış” insanlardan biriydim!
Ama gerçek şu ki, o an en çok kafamı kurcalayan şey, bu garip kelimenin anlamıydı. İşte, bu yazı, İzmir’de yaşayan, sürekli espri yapan ama bir yandan da her şeyi fazlasıyla kafasında kurgulayan ben, tam da o noktada devreye giriyorum.
İnnellezine Bir Bilim Adamı Terminolojisi Gibi Ama Aslında Hiç De Öyle Değil
İlk önce size şunu söyleyeyim: İnnellezine kelimesi öyle bildiğiniz “derin felsefi” bir terim değil. Aksine, tam anlamıyla hayatın içinde, ama aslında herkesin anlamadığı bir kelime. İnsanlar bunu o kadar kullanıyor ki, anlamını sormak zorlaşıyor. Mesela, geçen gün bir arkadaşım “Yani işte, ona innellezine diyoruz,” dedi. Ben de “Aaa, evet evet!” diyerek kafamı salladım. Ama ne dediğimi bilmiyorum.
İnnellezine, aslında “böyle işte” ya da “öyle yani” gibi bir anlam taşıyor. Ama bunu daha bir soyut şekilde, sanki bir anlamı varmış gibi kullanıyor insanlar. Kafamda bir soru işareti oluştu. Gerçekten bir anlamı var mı? Çünkü, sıradan bir kelime gibi gözükse de, hiç anlamadığınız bir şeyi doğru şekilde kullanmak öyle de kolay olmuyor.
Bir grup sohbeti düşünün; herkes bir şeyler anlatıyor, biri atıyor “İnnellezine işte…”. Herkesin kafasında tam olarak ne olduğu belli olmayan bir anlam şablonu oluşuyor. Kimi bakıyor “aha, bir şeyler de ben mi kaçırdım” diye, kimisi ise “yok ya ben biliyorum bunu, niye anlamadım ki” diyor. Ama herkes ne demek olduğunu bilmeden devam ediyor.
İç Ses: “Yani ben de şu an bir yandan düşüncelere dalıp, bu kelimenin anlamını çözmeye çalışırken bir yandan da yazı yazıyorum. Bu nasıl bir içsel çelişki!”
İnnellezine Demek İçin, Gerçekten Ne Gerek Var?
Beni takip edenler ya da bana alışkın olanlar bilir, espri yapmayı severim. İzmir’de de insanın çevresi geniş, ve doğal olarak böyle bir kelimenin kullanımını çok sık duyarsınız. Ama o kadar içselleştirilmiş ki, biri “İnnellezine” dediğinde hiç kimse nedir diye sormaz. Öylesine bir kelime olmuş ki, kimse anlamını düşünmeden kullanır.
Bir gün, kahve içmek için gittiğim kafede garsona siparişimi verdim, “Bir filtre kahve lütfen” dedim. Garson da “İnnellezine?” dedi. Bunu bir şaka sanıp, “Evet evet, çok mu tuhaf söyledim?” dedim. O da gözlüğünü biraz daha yukarı çekip, “Hayır, filtre kahve dediniz de, innellezine olarak ne demek istediğinizi sordum.” dedi. Bir anda, öyle bir donakaldım ki, “Benim yüzüm de çok şaşkındı” diyorum ama tabii garson da normal olarak, beni anlamamış göründü.
Diyalog:
Ben: “Ya bir dakika, şimdi kafayı yedim. İnnellezine? Yani bu bir tür kahve mi, yoksa bir içki ismi mi?”
Garson: “Hah, hayır. Yani bunu sadece şaka gibi söyledim de, çok ciddi misiniz?”
Ben: “Ahhh… Anladım. Yani bu kelime işte, herkesin kafasında ‘böyle işte’ anlamına geliyor.”
Esprili Bir Kullanım: Her Duruma Uygun
İnnellezine kelimesinin en büyük güzelliği, tam olarak bir anlam ifade etmiyor olması. Yani tam olarak “İnnellezine” dediğinizde ne demek istediğiniz, karşınızdaki kişiye bağlı. O yüzden çok rahatlıkla kullanabilirsiniz. Bir anlam taşımasa da, bu kelime o kadar derin bir anlam içeriyor ki, bazen bir bakmışsınız, “İnnellezine ne demek?” diyorsunuz. Ve anında herkesin yüzünde “Evet ya, ne demek bu?” sorusu beliriyor. Bu kelime, aslında bir tür çok kapsamlı soyutlama aracı. Yani kullanmak çok havalı!
Bir gün arkadaşlarımla buluştuğumda, onlara şu şekilde dedim:
Ben: “Ya arkadaşlar, bu kelimeyi ilk defa duyuyorum. Ama o kadar havalı bir kelime ki, ben de kullanmak istiyorum. Yani ben de ‘innellezine’ demek istiyorum.”
Arkadaşım: “Ahaha, sen bu kelimeyi benden önce söyledin, demek havalı oluyormuş!”
Ben: “Yani bence işin sırrı, kullanırken ciddi olmak. O zaman herkes ne demek olduğunu bilmeden takılmaya başlıyor. Hani, o kadar derin ki!”
Sonuç: İnnellezine Demek Ne Demek?
Bu yazıyı yazarken, sizlere, İnnellezine ne demek sorusunun cevabını verdim. Ama, tabii her şey gibi, bu kelimeyi de tam olarak açıklamak imkânsız. Aslında kelime o kadar soyut ve çok anlamlı ki, insan bir bakmış kendini içinde kaybolmuş. İzmir’de genç olmak ve sürekli espri yapmak böyle bir şey işte: Biraz kafa karıştırıcı, ama aynı zamanda eğlenceli.
İnnellezine, sadece kelimelerle değil, hayatla da ilgili. Bazen hayatta ne olduğunu anlatırken “İnnellezine” gibi kelimeler kullanırız; anladığınızı düşündüğümüz şeylerin hiçbiri aslında o kadar net değildir. Fakat, biz yine de bu kelimeleri bir şekilde hayatımıza dâhil ederiz. Çünkü bazen “böyle işte” demek, her şeyin özüdür.
Ve, son olarak söylemek gerekirse, İnnellezine ne demek olduğunu sorgulamak, aslında bizim her şeyin arkasında bir anlam arama çabamızın küçük bir yansımasıdır. Bazen anlamdan çok, duyguyu yaşamak gerekir.
Evet, bu kadar!