Kayseri’nin Soğuk Akşamlarında Aklıma Takılan Bir Soru
“İran ekonomisi kaçıncı sırada” konusunda doğru bilgiye ulaşmak isteyenler için kapsamlı bir içerik hazırladık.
Kayseri’de akşamlar hep serttir. Rüzgâr Erciyes’in eteklerinden aşağı inerken sanki şehrin üstüne görünmez bir ağırlık bırakır. 25 yaşındayım ve çoğu zaman günlüğüme yazarken kalemim elimde titrer; bazen soğuktan, bazen içimde biriken düşüncelerden.
O akşamlardan birinde odamda tek başımaydım. Pencerenin kenarına oturmuş, dışarıdaki sessizliği izliyordum. Telefonumda haberler arasında gezinirken bir cümleye takıldım: savaşlar, savunma sistemleri, hava saldırıları… ve bir anda zihnimde tek bir soru belirdi:
İsrail’in askerî gücü ne kadar?
Bu soru bir merak gibi başlamıştı ama içimde garip bir ağırlığa dönüştü. Çünkü sadece rakamları değil, o rakamların arkasındaki insanları da düşünmeye başladım. Ve kendimi durduramadım.
Bir Haber Başlığıyla Başlayan Düşüş
O gece not defterimi açtım. Sayfaya önce hiçbir şey yazamadım. Kalem sadece boşlukta gezindi.
Sonra internette okuduklarım aklıma geldi. İsrail’in askeri kapasitesi, teknolojiye dayalı savunma sistemleri, hava kuvvetleri, istihbarat gücü… Özellikle “Demir Kubbe” sistemiyle ilgili yazılar gözümün önüne geldi. Füze savunma sistemlerinin neredeyse gerçek zamanlı çalışması, saniyeler içinde karar veren radar ağları…
Israel hakkında okuduklarım, kuru bir bilgi gibi değildi; sanki dev bir makinenin içinde yaşayan görünmez bir dünya gibiydi.
Ama ben o gece şunu hissettim: Bu sadece bir “güç” meselesi değildi. Bu, sürekli tetikte olmanın psikolojisiydi.
Defterime şunu yazdım:
“Bir ülkenin gücü sadece silah sayısı değil, o silahların gölgesinde yaşayan insanların kalp atışıdır.”
O an kendimi tuhaf hissettim. Çünkü Kayseri’deki küçük odamla, dünyanın başka bir köşesindeki bu dev sistem arasında hiçbir fiziksel bağ yoktu ama zihnimde her şey birbirine çarpıyordu.
Ertesi Gün: Kahvede Sessiz Bir Sohbet
Ertesi gün arkadaşlarımla bir kahvede oturduk. Buhar yükselen çay bardaklarının arasında yine aynı konu açıldı. Birimiz “teknoloji üstünlüğü” dedi, diğeri “sayısal güç”ten bahsetti.
Ben sadece dinliyordum.
Sonra dayanamayıp sordum:
“Peki bu kadar güçlü olmak ne hissettirir insanlara?”
Masada kısa bir sessizlik oldu. Kimse cevabı bilmiyordu ya da söylemek istemiyordu.
İçimden bir şey kırıldı o anda. Çünkü hep rakamları konuşuyorduk: uçak sayısı, sistemler, ordular… Ama kimse “insan” kısmını konuşmuyordu.
Ben o gün kahveden çıkarken içimde garip bir hayal kırıklığı vardı. Sanki dünya çok büyük bir hesap makinesi olmuştu ve duygular bu hesabın dışında kalmıştı.
Gecenin İçinde Büyüyen Düşünceler
O gece tekrar yalnız kaldım. Kayseri’nin sokakları sessizdi. Sadece uzaktan geçen bir aracın sesi geliyordu.
Günlüğümü açtım ve yazmaya devam ettim:
“Güç dediğimiz şey gerçekten güvenlik mi sağlıyor, yoksa sadece daha büyük bir korku mu üretiyor?”
İsrail’in askeri gücünü düşündükçe içimde çelişkiler büyüyordu. Bir yandan teknolojik olarak etkileyici buluyordum; diğer yandan bu gücün sürekli bir tehdit algısıyla var olduğunu fark ediyordum.
Kendime itiraf ettiğim şey şuydu: Bu konuyu düşünmek beni hem heyecanlandırıyor hem de rahatsız ediyordu.
Heyecanlanıyordum çünkü insan zekâsının ulaştığı noktayı görüyordum. Rahatsız oluyordum çünkü bu zekânın çoğu zaman yıkım için kullanıldığını hissediyordum.
Demir Kubbe’nin Gölgesinde İnsan Düşüncesi
Bir makalede okuduğum “Demir Kubbe” sistemi aklımdan çıkmıyordu. Hava saldırılarını anında tespit edip engelleyen bir yapı… Teknik olarak büyüleyici, evet.
Ama ben bunu düşünürken bir şeyi kaçırdığımı fark ettim: O sistemler çalışırken aslında bir yerde insanlar da bekliyordu. Bir taraf korunurken diğer tarafın korkusu büyüyordu.
İşte o an içimdeki en net duygu ortaya çıktı: hayal kırıklığı.
Çünkü teknoloji ilerliyordu ama insanlık aynı hızda iyileşmiyordu.
Kayseri’den Bakınca Dünya Daha Büyük Geliyor
Kayseri’de büyümek bana hep şunu hissettirdi: Dünya hem çok uzak hem de çok yakın.
Erciyes Dağı’na bakarken sanki zaman yavaşlıyor. Ama telefonumda açtığım haberlerde zaman hiç durmuyor.
Bir yanda dağların sessizliği, bir yanda dünyanın sürekli hareket eden çatışmaları…
O gün şunu düşündüm:
“Ben bu kadar küçük bir şehirde yaşarken, dünyanın devasa güç dengeleri neden bu kadar beni etkiliyor?”
Cevabı yoktu.
Ama içimde büyüyen bir şey vardı: farkındalık.
Bir Günlüğün Sayfalarında Dönüp Duran Sorular
Günler geçti ama o soru aklımdan çıkmadı:
İsrail’in askerî gücü ne kadar?
Bu sadece bir bilgi sorusu değildi artık. Bu, insanlığın neyi önceliklendirdiğiyle ilgili bir soruya dönüşmüştü.
Defterimde sayfalar doldukça şunu fark ettim:
Güç, güvenlik için var deniyordu
Ama aynı güç, sürekli bir gerilim de yaratıyordu
Teknoloji gelişiyordu
Ama insanın iç huzuru aynı hızda ilerlemiyordu
Bunları yazarken bile içimde bir sıkışma hissediyordum. Çünkü ne tamamen eleştirebiliyordum ne de tamamen kabul edebiliyordum.
Gece Yürüyüşü: Sessiz Bir Kabul
Bir gece dışarı çıktım. Kayseri’nin soğuk havası yüzüme çarptı. Ellerimi cebime soktum ve yürüdüm.
O an kafamda hiçbir haber başlığı yoktu. Sadece sokak lambalarının altında uzayan gölgem vardı.
Kendi kendime şunu söyledim:
“Belki de güç dediğimiz şey, aslında insanların korkularını yönetme biçimidir.”
Bu düşünce beni ürküttü.
Ama aynı zamanda bir şey daha hissettim: umut.
Çünkü fark etmek, değişimin ilk adımı gibi geldi.
Son Not: Gücün Ötesinde Bir İnsanlık Arayışı
Eve döndüğümde günlüğüme son bir şey yazdım:
“Dünyayı anlamaya çalışırken bazen rakamlara takılıyoruz. Ama rakamların arkasında insan var. Ve insan, her şeyden daha karmaşık.”
Israel için okuduklarım bana sadece bir ülkenin askeri kapasitesini değil, aynı zamanda modern dünyanın ne kadar gerilimle dolu olduğunu gösterdi.
Ben Kayseri’de yaşayan 25 yaşında biri olarak bunu belki değiştiremeyeceğim. Ama anlamaya çalışmak bile içimde bir şeyleri değiştiriyor.
Hayal kırıklığım var, evet.
Ama aynı zamanda merakım da var.
Ve en çok da, bu karmaşanın içinde kaybolmama isteğim var.
Dışarıda rüzgâr hâlâ esiyor. Erciyes hâlâ orada duruyor.
Ve ben hâlâ düşünüyorum.
Medikalkolej olarak “İran ekonomisi kaçıncı sırada” konusunda hazırladığımız bu içeriğin beğeninizi kazandığını umuyoruz. Bir sonraki yazıda buluşmak üzere!
Şunları da İnceleyin: İran ekonomisi iyi mi ?